HISTORIA

Pierwsza wzmianka o Będkowie pochodzi z 1232 r. Położony w rozwidleniu ważnych dróg rozwinął się w osadę targową i w XV w. uzyskał prawa miejskie. Dokument lokacyjny w 1453 r. wystawił Kazimierz Jagiellończyk. Od XV do XVII w. Będków należał do rodu Spinków, zwanych też Wspinkami, pieczętującego się herbem Prus II. Ród ten przyczynił się do podniesienia rangi swojej siedziby; w 1453 r. Będków otrzymał prawa miejskie, a w 1462 r. Spinkowie ufundowali murowany, gotycki kościół. W XVIII w. właścicielami miasta byli Dembowscy. Jednym z najbardziej znanych właścicieli Będkowa był Antoni Dembowski-biskup kujawski, związany z dworem Króla Augusta II. W okresie Oświecenia właścicielem Będkowa był Jan Dembowski-biskup kamieniecki. Zamierzał on przekształcić Będków w prężny ośrodek przemysłowo-handlowy. Zamierzenia te były kontynuowane przez Aleksego Dembowskiego, właściciela dóbr Będkowa. W budynku giełdy zbożowej miały się mieścić także przedsiębiorstwa handlowe i zarząd przyszłych manufaktur. Budowy giełdy nie dokończono. Pozostawiona bez przeznaczenia budowla, popadała coraz bardziej w ruinę. Ostatnia z kolumn owej budowli została zniszczona około 1897 r., a materiał przeznaczono na budowę muru otaczającego parafialny cmentarz. Na początku XIX w. plany rozwoju i rozbudowy miasta ostatecznie upadły. W XIX w. Będków zmieniał kilkakrotnie właścicieli. Mieszkańcy trudnili się wówczas rolnictwem, a w małym stopniu rozwijał się przemysł i rzemiosło. W 1869 r. Będków utracił prawa miejskie. Do dnia dzisiejszego w Będkowie zachował się dawny, miasteczkowy układ przestrzenny ze zwartą, harmonijną zabudową akcentowaną bryłą kościoła parafialnego i dwoma rynkami. Zabytkowa zabudowa mieszkalna zachowana jest na rynku – Placu Kościuszki oraz przy ul. Warszawskiej i Krakowskiej, pochodząca z ostatnich dekad XIX w. Na przełomie XIX i XX w. z Będkowem i jego okolicą związał swoje życie i twórczość Władysław Stanisław Reymont. Dziś Będków pełni funkcje wsi gminnej.

Gmina Będków położona jest w centralno-wschodniej części województwa łódzkiego w powiecie tomaszowskim. Pod względem wielkości gmina należy do najmniejszych w województwie. Powierzchnia jej wynosi 58km2, co stanowi 0,32% powierzchni województwa łódzkiego i około 5,6% powierzchni powiatu. Liczba ludności wynosi 3323 – stan na dzień 31 stycznia 2019 r. W skład gminy wchodzi 19 sołectw (Będków, Brzustów, Ceniawy, Drzazgowa Wola, Ewcin, Gutków, Kalinów, Łaknarz, Magdalenka, Nowiny, Prażki, Remiszewice, Rosocha, Rudnik, Rzeczków, Sługocice, Teodorów, Wykno, Zacharz).

Gmina Będków jest gminą typowo rolniczą; ponad 80% powierzchni gminy zajmują użytki rolne (4632,16ha), grunty leśne stanowią 8,2% obszaru gminy, czyli 472,43ha. Produkcja rolnicza prowadzona jest przede wszystkim w indywidualnych gospodarstwach rolnych, których średnia powierzchnia wynosi 6,8ha. Walory krajobrazowe i czyste środowisko naturalne sprzyjają także rozwojowi agroturystyki i osadnictwu letniskowemu głównie w miejscowościach Gutków, Drzazgowa Wola i Łaknarz. Gmina charakteryzuje się korzystnymi połączeniami komunikacyjnymi. Zlokalizowana jest w niewielkiej odległości od: Piotrkowa Trybunalskiego (24km), Tomaszowa Mazowieckiego (22km), Łodzi (41km), od Warszawy (136km). Przez teren gminy przebiega droga wojewódzka nr 716 Koluszki- Będków - Piotrków Trybunalski. Znajduje się tu również magistrala kolejowa Częstochowa - Piotrków Trybunalski - Koluszki - Warszawa. Jest to po dzień dzisiejszy jeden z najważniejszych szlaków kolejowych w Polsce. Ponadto gmina położona jest w stosunkowo niewielkiej odległości od aglomeracji łódzkiej oraz miasta powiatowego – Tomaszowa Mazowieckiego.

Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Będkowie z 1462 r. - został ufundowany przez Piotra i Mikołaja Spinków.

Przez kilkadziesiąt lat był filią kościoła parafialnego w Rososze, a w 1521 r. stał się kościołem parafialnym; na przeniesienie siedziby parafii z Rosochy do Będkowa niewątpliwie miało wpływ wybudowanie murowanego kościoła oraz podniesienie Będkowa do rangi miasta. Kościół był przebudowany w XVIII w., kiedy to m.in. dostawiono kaplicę Pana Jezusa oraz zamieniono zawalone sklepienia na płaskie stropy. Świątynia jest murowaną, jednonawową budowlą w stylu późnogotyckim, z krótkim zamkniętym wielobocznie prezbiterium, do którego przylegają zakrystia i skarbiec. Ściany zwieńczone są schodkowymi szczytami oraz zdobione spiralnie skręconym laskowaniem z cegły. Od zachodu kościoła stoi kwadratowa wieża z barokowym hełmem. Przy murze – murowana ośmioboczna dzwonnica przykryta stożkowym dachem. Świątynia zbudowana jest z cegły, z użyciem tzw. zendrówki. Wewnątrz kościoła zachował się gotycki łuk tęczowy. Oryginalne sklepienie znajduje się jedynie w kaplicy św. Anny, w prezbiterium i nawie zastąpił je drewniany strop. Ołtarz główny zdobią rzeźby św. Jana Nepomucena i św. Jana Kantego. Ołtarze boczne poświęcone są Chrystusowi Ukrzyżowanemu i św. Annie Samotrzeciej. Cennym zabytkiem jest obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem w ołtarzu pochodzącym z XV w. (a więc z czasów fundacji kościoła), uznanym za cudowny w roku1771. W kruchcie zachodniej znajduje się późnogotycki portal z herbami Prus i Pilawa. Drugi portal łączy prezbiterium z zakrystią. Oba pochodzą z II połowy XV w. W kościele znajduje się, pochodząca z 1462 r., tablica fundacyjna rodziny Spinków, ozdobiona herbami Abdank, Prus i Jastrzębiec. Kościół orientowany (tzn. główny ołtarz ma skierowany na wchód), otoczony ogrodzeniem murowanym, wystawionym po 1783 r.

Kościół pw. Św. Zygmunta w Rososze z 1762 r. - ufundowany przez biskupa Jana Dembowskiego - jest drewniany, orientowany, jednonawowy o konstrukcji zrębowej, oszalowany. Nawa zbliżona do kwadratu, prostokątne prezbiterium jest węższe od nawy. Kruchta od frontu nawy. Dach dwukalenicowy, kryty gontem z sześcioboczną wieżyczką na sygnaturkę, zwieńczoną blaszanym hełmem z latarnią. Wewnątrz stropy płaskie. Chór muzyczny, wsparty na dwóch profilowanych słupkach. Belka tęczowa z ludowym krucyfiksem z XVII w. Ołtarz główny i dwa boczne barokowe z okresu od XVII do XVIII w. Znajduje się w nim gotycko-renesansowa rzeźba św. Zygmunta z I połowy XVI w. Dwa boczne ołtarze pochodzą także z okresu baroku. Ambona barokowa z II połowy XVII w. z rzeźbami czterech Ewangelistów. W kościele zachowała się gotycka, kamienna kropielnica i rokokowy drewniany relikwiarz z XVIII w. Figury z okresu od XVI – do XVIII w. Dzwonnica metalowa. Jest to już druga świątynia stojąca w tym miejscu – pierwsza (istniejąca w XIV w.), która przez pewien czas pełniła funkcję kościoła parafialnego, została rozebrana w połowie XVIII w.